Εξήγηση της νομοθεσίας EASA για τα drones στην Ελλάδα

Κατηγορίες λειτουργίας σύμφωνα με την EASA

Η νομοθεσία της EASA χωρίζει όλες τις λειτουργίες μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε τρεις βασικές κατηγορίες, ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου της πτήσης. Αυτό βοηθά τους χειριστές να κατανοήσουν ποιο πλαίσιο κανόνων ισχύει και ποιες άδειες ή εγκρίσεις είναι απαραίτητες.

Οι κατηγορίες είναι οι εξής:

• Ανοιχτή κατηγορία: Περιλαμβάνει πτήσεις χαμηλού κινδύνου που τηρούν συγκεκριμένους περιορισμούς όπως βάρος έως 25 κιλά και πτήσεις κάτω από 120 μέτρα ύψος. Δεν απαιτείται άδεια ή αίτηση στην HCAA, υπό την προϋπόθεση τήρησης των όρων.

• Ειδική κατηγορία: Αφορά πτήσεις μεσαίου έως υψηλού κινδύνου, όπως πτήσεις πάνω από συγκεντρώσεις ατόμων ή εκτός οπτικής επαφής χειριστή (BVLOS). Απαιτείται έκδοση επιχειρησιακής άδειας από την HCAA, με βάση μια εκτίμηση κινδύνου, συνήθως μέσω της μεθοδολογίας SORA (Specific Operations Risk Assessment).

• Πιστοποιημένη κατηγορία: Περιλαμβάνει πολύ υψηλού κινδύνου δραστηριότητες, παρόμοιες με την επανδρωμένη αεροπορία, όπως η μεταφορά επιβατών. Απαιτείται εκτεταμένη πιστοποίηση ολόκληρου του συστήματος – drone, χειριστή και διαδικασιών.

Εγγραφή και αναγνώριση των drones

Κάθε χειριστής UAS στην Ελλάδα υποχρεούται να εγγραφεί στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (HCAA). Η υποχρέωση αφορά drones με βάρος από 250 γραμμάρια και άνω ή drones εξοπλισμένα με κάμερα ανεξαρτήτως βάρους.

Με την ολοκλήρωση της εγγραφής, αποδίδεται μοναδικός κωδικός αναγνώρισης ο οποίος πρέπει να τοποθετείται ορατά πάνω στο drone. Η εγγραφή αυτή είναι δεσμευτική για τις λειτουργίες τόσο στην Ανοιχτή όσο και στην Ειδική κατηγορία και ισχύει σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

• Η εγγραφή είναι προσωπική και απαιτεί επικαιροποίηση σε περίπτωση αλλαγών στα προσωπικά στοιχεία.
• Αυτή η διαδικασία επιτρέπει στη HCAA την παρακολούθηση των δραστηριοτήτων UAS και συμβάλλει στη ασφαλή ενσωμάτωση των drones στον εναέριο χώρο.

Εθνικός ρόλος της HCAA στην εφαρμογή της νομοθεσίας EASA

Παρά τη θεσμική ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων EASA στα κράτη μέλη της ΕΕ, η HCAA έχει τον κύριο εθνικό ρόλο στην υλοποίηση, διαχείριση και επιβολή των κανόνων αυτών στην Ελλάδα.

Για τις βαθύτερου κινδύνου λειτουργίες που υπάγονται στην Ειδική κατηγορία, η HCAA αξιολογεί τις αιτήσεις επιχειρησιακών αδειών, συμπεριλαμβανομένων των φακέλων με PDRA (Pre-Defined Risk Assessments) και μεμονωμένα ConOps (Concept of Operations). Επιπλέον, διαχειρίζεται το εθνικό μητρώο χειριστών και drones.

• Η HCAA εκδίδει επίσης εθνικές διευκρινίσεις ή επεκτάσεις των κανόνων της EASA, για παράδειγμα σχετικά με πτήσεις BVLOS.
• Οι χειριστές πρέπει να επικοινωνούν έγκαιρα με την HCAA σε περίπτωση αβεβαιοτήτων ή πολύπλοκων λειτουργιών για να λάβουν κατάλληλα καθοδήγηση και υποστήριξη.

Σημαντικοί όροι και διαδικασίες: PDRA, SORA και ConOps

Στην Ειδική κατηγορία, η ασφαλής λειτουργία απαιτεί λεπτομερή εκτίμηση των κινδύνων πριν την έκδοση επιχειρησιακής άδειας. Τα βασικά εργαλεία είναι:

• PDRA (Pre-Defined Risk Assessment): Πρόκειται για προκαθορισμένες, από την EASA, αξιολογήσεις κινδύνου για συνηθισμένα σενάρια, που επιτρέπουν γρήγορη αίτηση άδειας όταν ισχύουν τα συγκεκριμένα πρότυπα.

• SORA (Specific Operations Risk Assessment): Μια επιστημονικά τεκμηριωμένη μέθοδος εκτίμησης κινδύνου για πιο σύνθετα ή μη τυποποιημένα σενάρια.

• ConOps (Concept of Operations): Ένα λεπτομερές εγχειρίδιο που περιγράφει το πώς θα πραγματοποιηθεί η πτήση, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων ασφάλειας, της διαχείρισης κινδύνων και των διαδικασιών έκτακτης ανάγκης.

• Τα PDRA γίνονται δεκτά από την HCAA ως βάση για την επιχειρησιακή έγκριση, οπότε μπορούν να επιταχύνουν τη διαδικασία.
• Σε πρωτόγνωρα ή πολύπλοκα σενάρια απαιτείται εκτεταμένη SORA, συχνά σε συνεργασία με ειδικούς εμπειρογνώμονες.

Πώς μπορεί η DroneManual να υποστηρίξει τη συμμόρφωση

Η πλατφόρμα DroneManual προσφέρει στους Έλληνες χειριστές εργαλεία, πρότυπα και οδηγίες που διευκολύνουν την πλήρη συμμόρφωση με τη νομοθεσία της EASA και τις εθνικές προσαρμογές της HCAA. Περιλαμβάνονται επαγγελματικά δείγματα επιχειρησιακών εγχειριδίων, ConOps και λίστες ελέγχου για την προετοιμασία εγγραφής και πτήσεων.

Τα εργαλεία αυτά είναι ιδιαίτερα χρήσιμα σε νέους ή λιγότερο έμπειρους χειριστές για την οργάνωση ολοκληρωμένων φακέλων που συμμορφώνονται με τις κανονιστικές απαιτήσεις.

• Τα δείγματα της DroneManual λειτουργούν ως βάση, αλλά πρέπει πάντα να προσαρμόζονται στις ειδικές συνθήκες κάθε λειτουργίας.
• Οι χειριστές πρέπει να παρακολουθούν τις ενημερώσεις τόσο από την HCAA όσο και από την EASA για να είναι ενήμεροι για τυχόν αλλαγές στη νομοθεσία.